EOSINOPHILIC OEPHAGITIS

Eozinofilik Özefajit

Eozinofilik Özefajit (önceden bilinen adlarıyla İdiopatik Eozinofilik Özefajit, Atopik Özefajit ve Alerjik Özefajit= YEMEK BORUSU ALERJİSİ) gittikçe artan sıklıkta görülmektedir.

Nedenleri: Eozinofilik Özefajit’ in ortaya çıkışında rol oynadığı düşünülen birkaç faktör vardır. Bunlar genetik, alerji, mevsimsel değişiklikler ve reflü hastalığıdır.

Hastaların çoğunda ya da aile geçmişlerinde alerjik rinit, astım, egzema veya yiyecekler ile polenlere karşı aşırı duyarlılık vardır. Özellikle, çocuklarda besin alerjileri ile Eozinofilik Özefajit birbirine karıştırılır.

Eozinofilik Özefajit’ in tanı kriteri; reflü hastalığı olmaksızın bir veya daha fazla endoskopik biyopsi materyalinde 15’den fazla sayıda intraepitelial eozinofil (alerji hücresi) görülmesidir.

Şikayetler:
Süt bebeklerinde ve 1-3 yaş arası bebeklerde en sık bulgu beslenmede güçlük iken, okul çağındaki çocuklarda mide bulantısı ve kusmadır.
Ergenlerde görülen en temel bulgu ağrılı yutkunmadır. Diğer bulgular arasında yutma güçlüğü, mide ekşimesi ve mide bulantısı vardır. Hastaların yarısından fazlasında başka bir alerjik hastalık (alerjik rinit, astım, egzema ve yiyeceklere veya aero-alerjenlere duyarlılık gibi) ile birliktelik vardır. Ailede alerji geçmişi sıktır, hatta bir çalışmaya göre oran % 74’tür.

Tanı:
Özefagoskopi (yemek borusu ile midenin ışıklı ve görüntülü bir hortum ile gözlenmesi) ve işlem sırasında alınan biyopsilerin, patolojik incelemesi sonucu tanı konur. Eozinofilik Özefajit için tanı kriterlerinden biri endoskopik yemek borusu (özegagus) biyopsisinde eozinofil sayısının bir alanda 15’den fazla olmasıdır. Normalde özefagus hiç eozinofil içermez.

Tedavi:
Eozinofilik Özefajit için uygulanan medikal tedavi hem etkili hem de güvenlidir. Çünkü hastalığın hafiflemesi için uzun süreli tedavi gerekir. Kullanılan ilaçlar arasında kortizonlar, kromolin sodyum (Allegro Comod® Sprey, Rynacrom® Sprey), proton pompası inhibitörleri (Lansor®, Demeprazol®, Degastrol®), lökotrien reseptör antagonistler, bağışıklık sistemini baskılayıcı ajanlar (azatioprin veya 6-merkaptopurin) vardır.
Proton pompa inhibitörleri hem tanı hem de tedavi amacı ile kullanılır. Mide asitinin baskılaması, reflü kaynaklı yemek borusu harabiyetini ortadan kaldırmak için önemlidir. Günde iki defa 20-40 mg dozdaki, 8-12 hafta süre ile yetişkinlere önerilmektedir (Çocuklarda en fazla yetişkinlerdeki kadar olmak üzere günde iki defa kg başına 1 mg). Tek başına proton pompa inhibitörleri ile tedavi, Eozinofilik Özefajit’ li hastalarda etkili olmaz; fakat reflü ile bağlantılı şikayetleri hafifletir. Bölgesel olarak uygulanan kortizonlar çocuklarda ve yetişkinlerde etkilidirler ve çoğu durumda şikayetleri hafifletmeyi başarırlar. Budezonid ile flutikazon türü ilaçlar, ölçülü inhalasyon aleti ile solunarak ya da yutularak kullanılabilir. Sistemik kortizon tedavisi olumsuz etkilerinden ve diğer tedavilerin neredeyse eşit etkilerinden dolayı önerilmemektedir.
Eozinofilik Özefajit’ in ideal tedavi yönteminin ne olduğu hala tartışmalıdır. Geleneksel olarak inhale steroid (kortizon solutulması) kullanımı tedavinin temeli olarak tercih edilmiştir. Genel olarak kabul gören beslenme yaklaşımı; yeme alışkanlığının değiştirilmesidir. Deri Prik Testi ile alerjik bulunan besinlerin günlük diyetten çıkarılması hastaların % 75’inde etkili olmuştur.
Cerrahi müdahale, genelde Eozinofilik Özefajit’ in ciddi komplikasyonları olan yemek borusunda daralma olduğunda gereklidir. Dilatatör denilen genişleticiler ve balon teknikleri ile yemek borusunun genişletilmesi uygulanabilir.

Yüksek bilinçliliğe rağmen, Eozinofilik Özefajit halen tanıda akla gelen bir hastalık değildir. Son on yıldır kulak burun boğaz kliniklerine Transnazal Özefagoskopi’nin girişi ile gittikçe artan sayıda hekim, çocuklarda Eozinofilik Özefajit tanısı koyabilmektedir.